Τι είναι
Η σμηγματορροϊκή δερματίτιδα (γνωστή στην ήπια μορφή της στο τριχωτό ως «πιτυρίδα») είναι μια χρόνια, υποτροπιάζουσα φλεγμονώδης πάθηση του δέρματος. Οφείλεται στην υπερανάπτυξη ενός μύκητα που φυσιολογικά ζει στο δέρμα (Malassezia) και στη φλεγμονώδη αντίδραση που αυτός προκαλεί.
Πού εμφανίζεται
Προσβάλλει περιοχές με αυξημένη παραγωγή σμήγματος: τριχωτό κεφαλής, φρύδια, πτυχές γύρω από τη μύτη, αυτιά, στέρνο και μεσοφυλλιαίες πτυχές.
Συμπτώματα
- Κοκκινίλα και λεπτές, λιπαρές, κιτρινωπές λέπες
- Φαγούρα, ήπιο αίσθημα καύσου
- Στο τριχωτό: απλή πιτυρίδα (χωρίς κοκκινίλα) έως εντονότερη φλεγμονή
Πιτυρίδα, σμηγματορροϊκή δερματίτιδα ή ψωρίαση;
Οι τρεις καταστάσεις συχνά μπερδεύονται, γιατί όλες δίνουν λέπια στο τριχωτό. Η διάκριση όμως έχει σημασία, γιατί η θεραπεία τους διαφέρει:
Πιτυρίδα
- Τι είναι
- Η πιο ήπια μορφή της σμηγματορροϊκής δερματίτιδας, μόνο στο τριχωτό.
- Πώς φαίνεται
- Λεπτά, λευκά ή γκριζωπά λέπια που πέφτουν στους ώμους· χωρίς κοκκινίλα.
- Πού
- Μόνο στο τριχωτό της κεφαλής.
- Φαγούρα
- Ήπια ή καθόλου.
Σμηγματορροϊκή δερματίτιδα
- Τι είναι
- Φλεγμονή του δέρματος στα σημεία με πολύ σμήγμα, που σχετίζεται με τον μύκητα Malassezia.
- Πώς φαίνεται
- Θαμπή, ροδαλή κοκκινίλα με λιπαρά, κιτρινωπά λέπια και ασαφή όρια.
- Πού
- Τριχωτό, φρύδια, πτυχές δίπλα στη μύτη, πίσω από τα αυτιά, στέρνο.
- Φαγούρα
- Ήπια έως μέτρια· εξάρσεις με το άγχος, την κούραση και τον χειμώνα.
Ψωρίαση
- Τι είναι
- Χρόνια φλεγμονώδης (αυτοάνοση) νόσος, όχι μυκητίαση· συχνά υπάρχει οικογενειακό ιστορικό.
- Πώς φαίνεται
- Παχιές, έντονα κόκκινες πλάκες με σαφή όρια και χοντρά, ξηρά, αργυρόλευκα λέπια.
- Πού
- Τριχωτό (συχνά ξεπερνά τη γραμμή των μαλλιών), αγκώνες, γόνατα, ιερή χώρα, νύχια.
- Άλλα σημάδια
- Βυθίσματα ή αποκόλληση των νυχιών, πόνος στις αρθρώσεις. Δείτε Ψωρίαση.
Θεραπεία
Δεν υπάρχει μόνιμη θεραπεία — πρόκειται για χρόνια πάθηση που απαιτεί συνεχή συντήρηση, με στόχο τον έλεγχο των συμπτωμάτων και τη μείωση των υποτροπών.
Για το τριχωτό και το σώμα:
- Αρχικά, αντιμυκητιασικά σαμπουάν (zinc pyrithione 1%, σεληνιούχο σουλφίδιο 1%, κετοκοναζόλη 1%) με καθημερινή χρήση, αφήνοντάς τα στο τριχωτό για 5 λεπτά πριν από το ξέβγαλμα. Μόλις βελτιωθούν τα συμπτώματα, η συχνότητα μειώνεται σε 2-3 φορές την εβδομάδα.
- Αν τα αντιμυκητιασικά δεν επαρκούν, προστίθενται τοπικά κορτικοστεροειδή σε υγρή μορφή (λοσιόν ή διάλυμα).
Για το πρόσωπο:
- Αντιμυκητιασικές κρέμες, σαπούνια και καθαριστικά με ψευδάργυρο, θείο ή σαλικυλικό οξύ, και κατάλληλα δερμοκαλλυντικά.
- Τοπικά αντιφλεγμονώδη: τακρόλιμους (Protopic®) ή πιμεκρόλιμους (Elidel®), για τον έλεγχο της φλεγμονής και της φαγούρας. Ποτέ κορτικοστεροειδή στο πρόσωπο!
Τι να αποφεύγεται
Ο ιατρός μπορεί να συστήσει αποφυγή ορισμένων ελαίων στο τριχωτό και το πρόσωπο, καθώς μπορούν να επιδεινώσουν την κατάσταση.
Πότε να απευθυνθείτε στον ιατρό
Αν η κατάσταση δεν ανταποκρίνεται στα σκευάσματα ελεύθερης πώλησης, επεκτείνεται ή συνοδεύεται από έντονη φλεγμονή, απαιτείται ιατρική αξιολόγηση για συνταγογράφηση ισχυρότερης αγωγής ή αποκλεισμό άλλων διαγνώσεων.