Τι είναι η ανεμευλογιά
Η ανεμευλογιά (γνωστή και ως «χαβά» ή «ανεμοβλογιά») είναι μια πολύ μεταδοτική ιογενής λοίμωξη που προκαλείται από τον ιό ανεμευλογιάς-ζωστήρα (VZV). Εμφανίζεται συχνότερα σε παιδιά, αλλά μπορεί να προσβάλει και εφήβους ή ενήλικες.
Πώς μεταδίδεται
Ο ιός μεταδίδεται με αναπνευστικά σταγονίδια, αερόλυμα και με άμεση επαφή με το υγρό των δερματικών βλαβών. Το άτομο είναι μεταδοτικό 1–2 ημέρες πριν την εμφάνιση του εξανθήματος και παραμένει μεταδοτικό μέχρι όλες οι φυσαλίδες να σχηματίσουν κρούστα, συνήθως 4–7 ημέρες μετά την έναρξη του εξανθήματος.
Συμπτώματα
- Πρόδρομα συμπτώματα 1–2 ημέρες πριν το εξάνθημα: πυρετός, κακουχία, ανορεξία, κεφαλαλγία
- Κνησμώδες εξάνθημα με φυσαλίδες πάνω σε ερυθηματώδη βάση, που ξεκινά από το κεφάλι και τον κορμό και εξαπλώνεται στα άκρα
- Οι βλάβες εμφανίζονται σε «κύματα» — συνυπάρχουν κηλίδες, φυσαλίδες και κρούστες ταυτόχρονα
Πορεία και επιπλοκές
Στα υγιή παιδιά η νόσος είναι συνήθως ήπια και υποχωρεί αυτόματα. Σπάνια μπορεί να εμφανιστούν επιπλοκές όπως δευτερογενής βακτηριακή λοίμωξη του δέρματος, πνευμονία ή παρεγκεφαλιδική αταξία. Ο κίνδυνος σοβαρής νόσου είναι αυξημένος σε ενήλικες, νεογνά και ανοσοκατεσταλμένα άτομα, όπου μπορεί να προσβληθούν οι πνεύμονες, το ήπαρ ή ο εγκέφαλος.
Σημαντική προειδοποίηση
Τα παιδιά με ανεμευλογιά δεν πρέπει ποτέ να λαμβάνουν ασπιρίνη (σαλικυλικά), λόγω κινδύνου εμφάνισης του συνδρόμου Reye, μιας σοβαρής και δυνητικά θανατηφόρου εγκεφαλοπάθειας. Το ιβουπροφαίνη έχει συσχετιστεί επιδημιολογικά με αυξημένο κίνδυνο διεισδυτικής λοίμωξης από στρεπτόκοκκο της ομάδας Α, γι' αυτό προτιμάται η παρακεταμόλη για τον πυρετό.
Θεραπεία
- Υποστηρικτική φροντίδα: παρακεταμόλη για τον πυρετό, άφθονα υγρά, συχνά μπάνια και τοπικές λοσιόν κατά του κνησμού
- Κράτημα των νυχιών κοντά για αποφυγή τραυματισμού και δευτερογενούς μόλυνσης από το ξύσιμο
- Αντιϊκή θεραπεία (ακυκλοβίρη) συνήθως δεν απαιτείται σε υγιή παιδιά κάτω των 12 ετών, αλλά εξετάζεται σε βαριά νόσο, σε ανεμβολίαστα άτομα άνω των 12 ετών, σε χρόνια πάσχοντες ή σε όσους λαμβάνουν μακροχρόνια κορτιζόνη ή ασπιρίνη
- Η θεραπεία είναι πιο αποτελεσματική αν ξεκινήσει εντός των πρώτων 24 ωρών από την εμφάνιση του εξανθήματος
Εμβολιασμός
Το εμβόλιο κατά της ανεμευλογιάς (δύο δόσεις) είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό στην πρόληψη της νόσου και των επιπλοκών της και αποτελεί μέρος του καθιερωμένου εμβολιαστικού προγράμματος.
Πότε να αναζητηθεί άμεσα ιατρική βοήθεια
Δύσπνοια, επίμονος υψηλός πυρετός, σύγχυση, δυσκολία στο περπάτημα ή εξάνθημα που επεκτείνεται με σημεία μόλυνσης (κοκκίνισμα, πόνος, πύον) χρήζουν άμεσης ιατρικής αξιολόγησης.